In memoriam

Een vrouw die bleef als een zachte kracht in elk huis waar zij binnenkwam.

Op 17 mei 2025 namen wij afscheid van Annegje Heldoorn-Bosma — drieënnegentig jaar oud, geboren in een winters Loosdrecht, getogen in een Utrechtse jaren-vijftig-sfeer, en uiteindelijk geworteld in Wageningen waar zij tientallen jaren woonde.

Zij werd geboren op 20 februari 1932 als dochter van Dirk Bosma en Aafke Zwart — een verbintenis waarover een familie­bericht uit 1931 in de krant verscheen, en die uiteindelijk de brug sloeg tussen noord (Zoutkamp, Groningen — haar moeders familie van vissers en schippers) en oost (Vinkega, Friesland — haar vaders familie van landbouwers in Weststellingwerf), en via Zwolle naar het IJssel-dal waar de Heldoorns al woonden.

Het vissers- en reddersbloed van de Zwart-kant uit Zoutkamp bleek niet alleen een familietrek: in 1921 had een Zwart uit Zoutkamp — S.J. Zwart, kapitein van de sleepbootvrawler Flottum — een oorkonde ontvangen van de Noord- en Zuid-Hollandsche Redding-Maatschappij, voor het redden van tien man van de reddingboot van Schiermonnikoog. Die oorkonde is bewaard gebleven. Zie het verhaal.

Met haar huwelijk op 31 juli 1958 met Ap Heldoorn werd zij deel van een nieuwe tak, eerst in de Plantage te Beverwijk, later in Wageningen. Daar kwamen haar kinderen Ronald (1965) en Mariëtte (1968) ter wereld, en groeide zij uit tot de oma zoals de kleinste kleinkinderen haar zouden kennen.

„Fijne meiden, die Roos en Pip."

— een veelgehoorde reactie van oma

Dit eerbetoon probeert niet haar hele leven te vatten — dat zou ook niet kunnen. Het is eerder een poging om, naast de documenten die al in de PWA van Albert bewaard worden, háár eigen lijn zichtbaar te maken: haar komaf, de familieberichten die haar bestaan staven, en de krantenbron uit 1931 die het begin van haar verhaal markeert.

— Voor altijd in ons midden

Haar leven, in jaartallen

  1. 7 april 1931

    Huwelijk van haar ouders

    Dirk Thomas Bosma (32, kommies, wonende te Loosdrecht) en Aafke Zwart (26, wonende te Zoutkamp) gaven hun huwelijksaankondiging; het huwelijk werd voltrokken op 29 april 1931 te Ulrum. Toekomstig adres: Groene weg 56 in Zwolle. Zie de Delpher-bron.

  2. 20 februari 1932

    Geboorte te Loosdrecht

    Annegje — roepnaam Anny — wordt geboren als dochter van Dirk Bosma en Aafke Zwart, ruim negen maanden na hun huwelijk.

  3. circa 1955

    Portretfoto, vóór de verloving

    Een zwart-witstudieportret wordt gemaakt — Anny is dan drieëntwintig, in een geruit jasje en met een ronde broche. Zie galerij.

  4. 22 juni 1957

    Verloving met Ap Heldoorn

    Op zijn drieëndertigste verjaardag kondigen Ap Heldoorn (Westenbergstraat 28, Wilsum) en Anny Bosma (Balkstraat 20, Utrecht) hun verloving aan. Geen receptie — alleen een klein verlovingskaartje. Zie Albert-PWA.

  5. 31 juli 1958

    Huwelijk te IJsselmuiden

    Ambtenaar M. H. Hegema voltrekt het huwelijk tussen Albert Heldoorn en Annegje Bosma in de gemeente IJsselmuiden (Overijssel). Het fotokopie-trouwboekje is bewaard in het familiearchief.

  6. 4 januari 1965

    Geboorte zoon Ronald

    Uit het Roode Kruis Ziekenhuis in Beverwijk: zoon Ronald Martin Heldoorn. De burgemeester van Beverwijk feliciteert de Heer en Mevrouw Heldoorn-Bosma per brief. Het gezin woont dan aan de Plantage in Beverwijk.

  7. 1965

    Verhuizing naar Wageningen

    Het gezin verhuist van Beverwijk naar Wageningen — een nieuwe fase met de jonge zoon.

  8. 17 november 1968

    Geboorte dochter Mariëtte

    Dochter Mariëtte Francisca wordt geboren te Wageningen — vier jaar na haar broer. Vanaf nu is het gezin compleet.

  9. jaren '70 – '10

    Decennia in Wageningen

    Annegje woont en leeft in Wageningen. Ze wordt oma van Roos en Pip — haar trots, vaak uitgesproken in die paar woorden: „fijne meiden".

  10. 17 mei 2025

    Heengaan te Wageningen

    Drieënnegentig jaar oud. In haar eigen tempo, na ruim twintig jaar alleen na Ap's overlijden in 2004 — waarin zij bleef wie zij was: een warme oma, een trouwe moeder, een sterke vrouw.

Haar komaf

Ouders, grootouders en overgrootouders — voor zover open archieven het toelaten.

Vader

Naam
Dirk Bosma (voluit Dirk Thomas Bosma, vernoemd naar grootvader)
Geboren
6 april 1899, Vinkega (Weststellingwerf, Friesland)
Overleden
24 december 1987, Wageningen (88 jaar)
Begraafplaats
Begraafplaats De Leeuwerenk, Wageningen
Beroep
Kommies (belastingambtenaar)
Gehuwd met
Aafke Zwart
Datum huwelijk
29 april 1931, Ulrum
Toekomstig adres
Groene weg 56, Zwolle
Herkomst
Vinkega — al generaties landbouwers in Weststellingwerf

Moeder

Naam
Aafke Zwart
Geboren
18 september 1904, Zoutkamp (Ulrum, Groningen)
Overleden
22 oktober 1979, Wageningen (75 jaar)
Begraafplaats
Begraafplaats De Leeuwerenk, Wageningen (samen met Dirk)
Gehuwd met
Dirk Bosma
Datum huwelijk
29 april 1931, Ulrum
Herkomst
Zoutkamp — vissers- en schippersfamilie in Ulrum
Bron
Familiebericht 1931 (Nieuwsblad van het Noorden)

Dirk en Aafke liggen begraven op De Leeuwerenk in Wageningen — dezelfde begraafplaats waar Anny in 2025 bij hen werd bijgezet. Ze vormen samen het best bewaarde stukje van háár tak, voorbij het huwelijk met Ap Heldoorn.

Stamboom — verder terug

Genealogisch overzicht tot de betovergrootouders. Onderzoek gedaan in juni 2026 in open archieven (Delpher, Open Archieven) en Genealogie Online.

Annegje Heldoorn-Bosma

20-02-1932 Loosdrecht — 17-05-2025 Wageningen

dochter van Dirk & Aafke

Dirk Bosma

6-4-1899 Vinkega — 24-12-1987 Wageningen

vader — kommies — begraven De Leeuwerenk

Aafke Zwart

18-9-1904 Zoutkamp — 22-10-1979 Wageningen

moeder — begraven De Leeuwerenk

Thomas Bosma

9-10-1864 Vinkega — 23-3-1951 De Hoeve

landbouwer · 8 kinderen

Annegje Brouwer

Weststellingwerf

Jan Zwart

1879 Zoutkamp

zeevisscher

Auktje Smit

Zoutkamp

Dirk Thomas Bosma

31-3-1838 Vinkega — 10-12-1872 Vinkega

boerenknecht · † 34 jaar

Aaltje Jans Bakker

Jakob Zwart

1836 Zoutkamp

Aafke Buis

Zoutkamp

Waalke Smit

8-10-1854 Zoutkamp — 14-9-1943 Zoutkamp

schipper / zeevisser

Katharina Krook

2-11-1858 — 10-12-1948 Zoutkamp

Thomas Meinen Bosma

4-10-1798 Oldeholtpade — 20-9-1862 Vinkega

boerenknecht · Ned. Hervormd

Klaasjen Tjirks Kamerling

Meine Wybes Bosma

Weststellingwerf, ±1770

betovergrootvader van Anny

Neeltje Thomas

Marten Pieters Krook

4-8-1819 Zoutkamp — 18-1-1889 Zoutkamp

schippersknecht, sluisknecht, tapper

Hilje Johannes Visser

Zoutkamp

Pieter Hendriks Krook

Zoutkamp · schipper

Trijntje Martens Visser

De complete tabel, alle bronnen en de open vragen staan in docs/stamboom-anny.md. Gegevens verifieerd op 30 juni 2026.

Een redder op zee — een Zwart uit Zoutkamp

In 1921 kreeg een Zwart uit Zoutkamp — uit dezelfde gemeenschap waar Anny's moeder Aafke vandaan zou komen — een oorkonde van de Noord- en Zuid-Hollandsche Redding-Maatschappij. Hier is het verhaal.

Oorkonde van de Noord- en Zuid-Hollandsche Redding-Maatschappij, 5 juni 1921, uitgereikt aan S.J. Zwart, kapitein van de sleepbootvrawler Flottum te Zoutkamp
Oorkonde van de Noord- en Zuid-Hollandsche Redding-Maatschappij, afgegeven te Amsterdam op 5 juni 1921, uitgereikt aan S.J. Zwart, kapitein van de sleepbootvrawler Flottum te Zoutkamp. Ingelijst, in familiebezit. Transcriptie →

Het voorval — 9 april 1921

Op zaterdagochtend 9 april 1921 meldt de vuurtoren van Schiermonnikoog een schip ver in zee met een sein op. Het blijkt de Duitse schoener Juliandra van Hamburg te zijn, die sleepboothulp vraagt — maar zelf niet van boord wil.

De bemanning van de roeireddingboot van Schiermonnikoog — 11 man, onder de 59-jarige schipper Ambrosius Dubblinga ("Bruis") — zeilt erheen, maar krijgt te horen dat men liever een sleepboot wil. Op de terugtocht, in zware oostenwind en hoge branding, slaat de boot om. Twee roeiers verdrinken: Dubblinga en de 41-jarige Douwe Visser.

De overige 10 man klauteren op de kiel en drijven drie uur lang door de branding. Ze signaleren een passerende trawler, hesen een roeiriem met een jas, en worden gered.

De redder — S.J. Zwart uit Zoutkamp

Die passerende trawler — of een tweede die assisteerde — stond onder commando van een Zwart uit Zoutkamp. De NZHRM erkende zijn beleidvol en moedig gedrag en reikte op 5 juni 1921 de oorkonde uit die hierboven staat: aan S.J. Zwart, kapitein van de sleepbootvrawler Flottum.

Dat is dezelfde gemeenschap als waar Anny's moeder Aafke Zwart (1904–1979) geboren en getogen was. Het past in het patroon van Zoutkamp in die tijd: zeevisschers, schippers en redders — generaties lang.

De organisatie

De Noord- en Zuid-Hollandsche Redding-Maatschappij (NZHRM) werd in 1824 opgericht in Amsterdam en reikte medailles en oorkondes uit voor reddingen op zee. In 1991 fuseerde zij met de Zuid-Hollandsche Maatschappij tot de huidige KNRM (Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij).

In de 19e en vroege 20e eeuw stonden de Waddeneilanden bekend om hun roeireddingboten — door hun beperkte middelen vaak in levensgevaarlijke omstandigheden. De ramp van 9 april 1921 was een keerpunt: daarna werden motorreddingboten ingevoerd.

Zij zijn onder den indruk van het gebeurde, maar terneergeslagen zijn zij niet. Daarvoor hebben zij te sterk den echten zeeman in zich. — krantenverslag, april 1921

De volledige transcriptie van de oorkonde, alle krantenfragmenten en de bronverwijzingen staan in docs/oorkonde-zwart-1921.txt.

Het begin — in de krant van 1931

Haar bestaan begon niet bij haar geboorte, maar bij het huwelijk van haar ouders — en dat huwelijk werd aangekondigd in de krant.

Uitsnede van het familiebericht in Nieuwsblad van het Noorden, 08-04-1931 — huwelijksaankondiging Dirk Bosma en Aafke Zwart.
Uitsnede van de pagina — hele pagina bekijken (5 MB) .

Familiebericht — Dirk Bosma & Aafke Zwart

Nieuwsblad van het Noorden 08-04-1931 Familiebericht (huwelijksaankondiging) Regionaal / lokaal

Toekomstig adres: Groene weg 56, Zwolle.
✠ Ondertrouwd: DIRK BOSMA en AAFKE ZWART.
Loosdrecht, 7 April 1931.
Zoutkamp.
Huwelijksvoltrekking 29 April a.s. 's nam. 3 uur.

Volledige transcriptie en bron-vermelding staan in docs/delpher-1931-dirk-aafke.txt. Deze annonce is het vroegst bekende geschreven spoor van Annegje Heldoorn-Bosma: zonder het huwelijk van haar ouders was zij er niet geweest — letterlijk.

Verwijzingen in de Albert-PWA

Documenten en passages die al in de PWA van Albert Heldoorn staan — hier met directe link ofwel anker erheen.